म्हपूजा एक परिचय ....
म्हपूजा एक परिचय विश्व भरि मान्छेले मान्छेलाई पूज ागर्ने प्रचलन नेवार समुदायको मात्रै रहेको छ । यस पूजाको प्रमुख आकषर्ण मानिस पनि देवता नै हो भन्ने विश्वास र मनोविज्ञानका साथ तान्त्रिक विधिद्धारा आफ्नो आत्माको पूजा गर्नु हो । तान्त्रिक युगको सुरुवातसँगै जसरी देवदेवीका लागि यन्त्रद्धारा आह्वान गरिन्थ्यो, त्यसैगरी नेवारहरु प्रत्येक मानिसका लागि पनि वर्षको एक दिन आश्विन शुक्ल प्रतिप्रदाको दिन मण्डलाकार यन्त्रलाई पुज्ने चलन छ । यस पूजामा शरीरको लम्बाई बराबर सेतो कपडा च्यातेर मसिनो काठमा बेरेर बालिन्छ । त्यस्तै कहिल्यै नविग्रने ओखर, बिमिरोलगायत देवीदेवतालाई चढाउने पासुका(बाटिएको धागो), जजन्का(सातवटा बाटिएको जनैजस्तै माला) लगाएर आफूलाई सुरक्षित महसुस गर्ने पूजा नै म्हपूजा हो । म्हपूजा कहिलेबाट सुरुभयो भन्ने इतिहास हेर्दा एक हजार दुई सय ७७ वर्ष भएको सस्कृतविदहरुको अनुमान छ । विसं ७९० देखि तत्कालीन नेपालमण्डलमा रेहका नेवारहरुले म्हपूजा प्रचलनमा ल्याएको उनीहरुको अभिमत रहेको छ । त्यस समय नेपालमण्डलमा लिच्छवि राजा जयदेव द्धितीयले शासन चलाईरहेको समयमा पश्चिम भारतको बेतियाबाट नेपालमण्डलम...